×
اطلاعات بیشتر باشه، مرسی برای ارائه بهترین تجربه کاربری به شما، ما از کوکی ها استفاده میکنیم

gegli

ghashangtarinha

× hameye zibaeiha az har noghteye jahan makhsusan iran
×

آدرس وبلاگ من

ghashangtarinha.goohardasht.com

آدرس صفحه گوهردشت من

goohardasht.com/yabibi

?????? ???? ?????? ???? ????? ????? ??? ????

خاقانی و تحلیل لا اله الا الله

خاقانی و تحلیل لا اله الا الله


با گفتن کلمه ی توحیدی انسان سالک از شرک معنوی و هر آن چه تعلق است خالی می شود و با نفی هر چه غیر حق است به مرحله ی شهود می رسد چرا که شهود نتیجه ی نفی است . خاقانی در این قصیده این نکته  را بسیار زیبا ترسیم نموده و با استفاده از آرایه های معنوی و لفظی آن را خیال انگیز و تأثیر گذار تر نموده  و مهارت خود را در به کار گیری آن ها به تصویر کشیده است.


خاقانی و تحلیل لا اله الا الله

عرفا معتقدند حجاب سالک نتیجه ی نسیان و فراموشی است  و این امر بدان سبب است که در ابتدای فطرت چون روح به وجود آمد در همان لحظه دوگانگی حاصل گشت .

و ذکر کلمه ی لا اله الا الله در این کلمه نفی و اثبات است . و نسیان با این ذکر از بین می رود . چرا که نسیان مرکب از نفی ذکر حق و اثبات ذکر اغیار است و سالک با لا اله نفی ماسوای حق و با الا الله اثبات حضرت عزت می کند .

گفتن این کلمه باعث از بین رفتن نسیان در انسان طالب می شود و او را به مرحله ی شهود می رساند .

در ابیات ذیل به تحلیل خاقانی از این ذکر می پردازیم:

ای پنج ملک کوفته در دارملک لا                           لا در چهر بالش وحدت کشد تو را

در گذشته بر در سرای پادشاهان هنگام پنج وقت نماز کوس و نقاره می زدند و لا که در اصطلاح عرفا رمز فنا و نیستی و از حروف نفی است . اولین گام برای رسیدن به وحدت است.

خاقانی به سالک و جوینده ی حقیقت می گوید که برای رسیدن به مسند وحدت و یگانگی خداوند باید که در ابتدا به مقام نفی هر چه غیر اوست دست یابی تا بتوانی به مقام وحدت برسی در این بیت اضافه ی تشبیهی وجود دارد . کلمه لا اله الا الله از چهار بخش تشکیل شده و خاقانی در این قصیده به تحلیل آن پرداخته است .

جولانگه تو زآن سوی الاست ، گر کنی                                      هژده هزار عالم از این سوی لا رها

رمز رسیدن سالک گذشتن از مقام لا یا فنای صوفیانه است . یعنی با گذر از لا به مقام الا که نشانه ی بقاست دست می یابد .

الا حرف استثناست و آن سوی الا کلمه الله ( جل جلاله ) قرار دارد. هژده هزار عالم کنایه از کل عالم است . گویند در هر جهت از عالم چهر هزار و پانصد عالم است که بر روی هم هژده هزار عالم است و کل دنیا را شامل می شود . در مصرع دوم این سوی لا شامل کل دنیا و تمام آفرینش و کاینات است که با گفتن لا یعنی نفی هر چه غیر خداست (شامل تمام آفرینش و کاینات ) به مقام آن سوی الا دست می یابی .

از عشق ساز بدرقه ساز ، پس هم به نور عشق                       از تیه لا به منزل الا الله اندر آ

بدرقه در این جا راهنما است . در این بیت نیز اضافه ی تشبیهی وجود دارد . (تیه لا و منزل الا الله ) در بین تیه و منزل تناسب است .

شاعر می گوید از عشق الهی راهنمایی خواه و با همین نور الهی از بیابان بی زاد و توشه ی لا و مرحله ی نفی عبور کن تا به مرحله ی اثبات الله که منزلگهی آرام و امن است ، دست یابی. خاقانی در کلمه ی توحیدی منزل را در الا الله می داند .

در واژه ی سرای ازل دان سه حرف عشق                         دندانه ی کلید ابد دان دو حرف لا

در این بیت صنعت تضاد و تشبیه به چشم می خورد.

شاعر می گوید از عشق الهی راهنمایی خواه و با همین نور الهی از بیابان بی زاد و توشه ی لا و مرحله ی نفی عبور کن تا به مرحله ی اثبات الله که منزلگهی آرام و امن است ، دست یابی.

ابتدای دروازه ی سرا و مسند الهی عشق است و دو حرف لا که همان نفی ما سوی الله است نهایت آن و رسیدن به ابدیت و جاودانگی است . با دو چیز یکی عشق و دیگری کلمه ی توحیدی می توان به خدا رسید و جاودانه شد .

 لا حاجبی است بر در الا شده مقیم                                     کاو ابلهان باطله را می زند قفا

خاقانی لا را پرده دار و دربانی معرفی کرده که بر درگاه الا وجود دارد که انسان های ابله را از درگاه خداوندی دور می کند . نفی هر چیز به جز پروردگار دربان ورود به درگاه حضرت حق است که ابلهان از این امر دور هستند .

بی حاجبی لا به در دین مرو که هست                               دین گنج خانه ی حق و لا شکل اژدها

بی حاجبی لا اضافه ی تشبیهی است . لا به حاجب تشبیه شده در بیت قبلی نیز این نکته وجود دارد .

شاعر معتقد است بدون وجود لا و بدون پرده داری وی به در دین وارد مشو و پا مگذار چرا که لا مانند اژدهای نگهبانی است که از گنج دین محافظت می کند . اول قدم دین نفی هر چه غیر اوست می باشد .

حد قدم مپرس که هرگز نیامدست               در کوچه ی حدوث ، عماری کبریا

در این بیت خاقانی صنعت تضاد و تشبیه به کار برده است ( کوچه ی حدوث و عماری کبریا )

خطاب به انسان سالک می گوید از رمز و رموز الهی مپرس چرا که محمل کبریایی حضرت حق هرگز در کوچه ی تنگ و باریک عالم امکان وارد نمی شود و نمی توان آن را شناخت .

قدم و حدوث متضاد هم هستند . حدوث هرگز نمی تواند قدم را دریابد و اشراف کامل بر آن داشته باشد.

از حله ی حدوث برون شو دو منزلی             تا گویدت قریشی وحدت که مرحبا

در این بیت خاقانی به وجود مبارک پیامبر (ص ) اشاره دارد ، که اگر می خواهی به درگاه خداوندی و مرحله ی وحدت دست یابی باید که از عالم امکان فاصله بگیری و تا منادی یگانگی که پیامبر ( ص ) است به تو خوش آمد گوید و به استقبال تو آید .

در این بیت تلمیح ( داستان قریش و پرده داری خانه خدا )و تشبیه وجود دارد .

وحدت از اصطلاحات عرفانی است و حله ی حدوث اضافه ی تشبیهی است.

پیوند دین طلب که بهین دایه تو اوست                     آن دم که از مشیمیه ی عالم شوی جدا

هنگامی از این زندان تن رها می شوی و جهان را بدرود می کنی با دین پیوند و ارتباط برقرار کن چرا که بهترین دایه و پرستار تو دین است . مشیمه ی عالم کنایه از مرگ و بدرود جهان گفتن است .

این دم شنو که راحت از این دم شود پدید             واینجا طلب که حاجت از این جا شود روا

دم در این جا سخن یا همان پند و اندرزی است که شاعر می دهد و آن این است که اگر می خواهی به راحتی و آسایش دست یابی این سخن بشنو و دین را طلب کن که فقط از این راه حاجت ها برآورده می شود. کلمه ی اینجا در مصرع دوم به دین در بیت قبلی باز می گردد .

خلاصه در نهایت می توان گفت با گفتن کلمه ی توحیدی انسان سالک از شرک معنوی و هر آن چه تعلق است خالی می شود و با نفی هر چه غیر حق است به مرحله ی شهود می رسد چرا که شهود نتیجه ی نفی است .

خاقانی در این قصیده این نکته  را بسیار زیبا ترسیم نموده و با استفاده از آرایه های معنوی و لفظی آن را خیال انگیز و تأثیر گذار تر نموده  و مهارت خود را در به کار گیری آن ها به تصویر کشیده است .

این قصیده بر وزن مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن  ساخته شده است .

یکشنبه 16 تیر 1392 - 5:27:56 PM

ورود مرا به خاطر بسپار
عضویت در گوهردشت
رمز عبورم را فراموش کردم

آخرین مطالب


دلیل شب ناخن نگیرید چیه؟


توجه توجه بهوش باشید! اشتباه دیگه بسه!! تذکر مهم راجب انتخاب شورای شهر تهران ! ! !


توجه توجه بهوش باشید! اشتباه دیگه بسه!! تذکر مهم راجب انتخاب شورای شهر تهران ! ! !


توجه توجه بهوش باشید! اشتباه دیگه بسه!! تذکر مهم راجب انتخاب شورای شهر تهران ! ! !


بانک مرکزی حیا کن!


آسیب‌های شانه را جدی بگیرید


سينوزيت چيست و چگونه درمان مي‌شود؟


چگونه درد کمر را از درد کلیه تشخیص دهیم؟


واریس چیه؟


بخورید ? سیر ? ، ناشتا


نمایش سایر مطالب قبلی
آمار وبلاگ

51100 بازدید

10 بازدید امروز

70 بازدید دیروز

685 بازدید یک هفته گذشته

Powered by Gegli Social Network (Gohardasht.com)

آخرين وبلاگهاي بروز شده

Rss Feed

Advertisements